Anorexia

Veel jongeren, vooral meiden, doen wel eens aan de lijn. Op zich is daar niks mis mee, maar als je hier te ver in door slaat kan er sprake zijn van een eetstoornis, zoals anorexia nervosa.
Letterlijk betekent anorexia nervosa: gebrek aan eetlust door een psychische oorzaak. Maar dit is niet juist. Mensen met anorexia hebben zeker wel honger, alleen ze proberen dat gevoel te onderdrukken. Ze geven er niet aan toe dat ze honger hebben. Anorexia is eigenlijk een soort verslaving aan afvallen. Mensen met anorexia gaan door met afvallen, ook al zijn ze al flink vermagerd.

Anorexia-patiënten hebben een obsessie voor alles wat maar met eten te maken heeft, gewicht en lichaamsomvang. Daarom tellen ze ook continue calorieën en piekeren steeds over wat ze wel en niet moeten eten. Alleen als ergens heel weinig calorieën in zit zullen ze het eten.

Vaak eten anorexia-patiënten iedere dag dezelfde dingen volgens een zichzelf opgelegd ritueel. Iedere afwijking hiervan kan paniek oproepen en wordt daarom op alle mogelijke manieren vermeden.  Sommige patiënten kunnen zich hier niet altijd aan houden en hebben af en toe eetbuien, waarbij ze in heel korte tijd heel veel eten. (Dit heet: boulimia nervosa.) Daarna voelen ze zich vaak zo wanhopig dat ze zichzelf laten overgeven of laxeermiddelen gebruiken om het weer kwijt te raken.

Om nog meer kilo’s kwijt te raken dwingen anorexia-patiënten zichzelf vaak tot overdreven lichamelijke activiteit. Sommige patiënten doen bijvoorbeeld twee uur per dag aerobics, joggen dagelijks 10 kilometer of doen iedere avond op hun kamer 500 buikspieroefeningen.

Ondanks dat anorexia patiënten erg mager, en soms zelfs extreem mager, zijn, blijven zij zichzelf dik voelen. Zij hebben dan ook een flink vertekend lichaamsbeeld, dat niet meer klopt met de werkelijkheid. Hoe dunner anorexia patiënten worden, hoe angstiger ze zijn om weer in gewicht aan te komen.
Opvallend is dat anorexia-patiënten wel bij anderen zien dat ze te mager zijn. Voor zichzelf blijven ze het lang ontkennen. Voor anderen proberen ze het zoveel mogelijk verborgen te houden omdat ze bang zijn dat ze onder druk komen te staan dat ze moeten aankomen. Daarom kunnen ze lang volhouden dat er niets met hen aan de hand is. 

Ontstaan van Anorexia
Waardoor je anorexia krijgt is nog niet echt duidelijk. Wel zijn er een aantal risico’s bekend in welke gevallen de kans groter is dat je het krijgt.
Het kan in de familie voorkomen (erfelijkheid). Kinderen van ouders met anorexia hebben 11 keer meer kans om het ook te krijgen. Daarnaast hebben kinderen van ouders met een angst- of stemmingsstoornis, of dwangmatige ouders een vergroot risico.
Maar ook de media kunnen een rol spelen in het ontstaan van anorexia. Zo zijn bijna alle modellen en actrices slank, waardoor een beeld wordt geschapen dat slank zijn mooi is.
Daarnaast kan het in de persoon zelf zitten. Veel anorexia patiënten zijn mensen die heel erg perfectionistisch en streng voor zichzelf zijn. Tot slot komen negatieve jeugdervaringen vaker voor bij mensen die eetbuien hebben en vervolgens weer overgeven.

Gevolgen van Anorexia
De gevolgen van anorexia kunnen heel groot zijn. Zo zijn er lichamelijke, maar ook psychische gevolgen.

Lichamelijke gevolgen van anorexia kunnen zijn:

• Droge huid, haaruitval, slecht gebit
• Koude handen en voeten omdat de lichaamstemperatuur daalt door weinig verbranding van eten door het lichaam. Ook kan, als gevolg van de lage lichaamstemperatuur, een donsachtige beharing in het gezicht, op de armen, borst en rug ontstaan.
• De ademhaling en hartslag worden lager en de bloeddruk daalt. Hierdoor voel je je vaak erg moe, duizelig, lusteloos, depressief
• Tekort aan vitamines en mineralen 
• Groeiachterstand (als je nog in de groei bent)
• Hormonale veranderingen, zoals menstruatiestoornissen . De menstruatie kan volledig stoppen of verstoord raken, waardoor de vruchtbaarheid ook in gevaar komt. Ook versnelt het de kans op botontkalking, met een grotere kans op botbreuken.
• Bij extreme vermagering kan er vochtophoping ontstaan in de benen.
• Afbraak van spierweefsel
• Slecht slapen
• Door regelmatig laxeer- en/of plasmiddelen te gebruiken, of te braken kunnen er nier- en leverbeschadigingen, spierkrampen, hartritmestoornissen en zelfs een hartstilstand ontstaan.

Een van de meest ernstige gevolgen van anorexia is de dood. De kans op overlijden is 5 keer groter dan bij mensen zonder anorexia.
Bijna alle lichamelijke symptomen verdwijnen wanneer de patiënten weer een stabiel, normaal gewicht hebben bereikt. Als de ziekte echter vele jaren duurt, kan onherstelbare schade aangericht worden, waar je de gevolgen de rest van je leven zult merken.

Hoe kom je ervan af
Het is allereerst belangrijk om naar de huisarts te gaan. Hij/zij kan je doorverwijzen naar verdere hulp. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, van medicijnen via gesprekstherapie tot opname in een kliniek.

Er zijn nog geen medicijnen voor anorexia zelf bekend, maar er worden soms wel kalmeringsmiddelen voorgeschreven om eventuele spanningen te verminderen. Ook antidepressiva willen bij sommige mensen wel eens helpen. Maar deze medicijnen worden (bijna) altijd voorgeschreven in combinatie met psychotherapie.
De behandeling zelf kan gebeuren in zelfhulpgroepen, door de huisarts en/of een diëtist, poliklinisch, in dagbehandeling of door opname in een (psychiatrisch) ziekenhuis. Soms is het nodig iemand met anorexia op te nemen in het ziekenhuis. Als je te mager bent geworden kan sondevoeding (= kunstmatige voeding) nodig zijn om je leven te kunnen redden.

Een belangrijk onderdeel van de behandeling van mensen met anorexia is het herstellen van een gezond gewicht en het motiveren voor verdere behandeling. Motivatie is namelijk erg belangrijk om te kunnen herstellen. Daarnaast zal tijdens de behandeling voorlichting worden gegeven over gezond eten en voedsel en zal het veranderen van onjuiste gedachten en gevoelens over de eetstoornis erg belangrijk zijn.