Elke jonge vrouw krijgt ermee te maken: ongesteld zijn (ook wel menstruatie genoemd). Misschien ben jij al ongesteld, of juist niet maar een vriendin al wel? Dat kan. Het wisselt bij iedereen wanneer ze voor het eerst ongesteld worden. Meestal gebeurt dit voor het eerst tussen de 10 en 16 jaar. Maar in sommige gevallen gebeurt het eerder of juist later.
Als je ongesteld bent lijkt het vaak of je heel veel bloed verliest, maar eigenlijk valt dit best mee. Gemiddeld verlies je ongeveer een half kopje, zo’n 70 mililiter bloed. In het begin ben je vaak nog onregelmatig ongesteld. Maar op een gegeven moment zal je elke maand ongesteld zijn. Als dit niet zo is en je vindt het vervelend kun je naar de huisarts gaan. Hij/zij schrijft dan meestal de pil voor. Maar wat houdt zo’n menstruatie eigenlijk in? Wat gebeurt er precies? En wat betekent dit voor jou?
Ongesteld zijn
Ieder meisje wordt geboren met duizenden eicellen. Deze eicellen zitten in je eierstokken. Tijdens de puberteit maakt je lichaam hormonen aan waardoor er eens per maand een eicel rijp wordt. Het eitje gaat dan van de eierstokken naar de eileider. Via die eileider wordt het eitje langzaam naar de baarmoeder vervoerd. Tijdens deze route kan het zijn dat het eitje bevrucht wordt door zaadcellen van een jongen. Dan ben je zwanger. Als de eicel onderweg niet wordt bevrucht wordt hij naar de baarmoeder vervoerd. De baarmoeder maakt zich van te voren klaar voor het eitje. Het slijmvlies in de baarmoeder wordt dikker en stevig om het eitje op te vangen. Als het eitje niet bevrucht is, dan is het voor de baarmoeder niet nodig om dik en stevig te blijven. Een deel van het slijmvlies wordt dan afgestoten door de baarmoeder. Dit slijm komt samen met bloed van de baarmoederwand via de vagina naar buiten. Dit is menstruatie. Daarna begint deze cyclus weer opnieuw. Elke maand weer.
Maandverband of tampons
Als je ongesteld bent, kun je maandverband of tampons gebruiken. Je kunt het ook afwisselen.
Een tampon is een staafje van wattig materiaal, dat je in je vagina kan schuiven als je ongesteld bent.
Maandverband is van absorberend materiaal gemaakt, dat je in je onderbroek kunt leggen als je ongesteld bent. Het bevat een plakstrook en meestal ook vleugels (plakrandjes), waardoor het goed op de plaats blijft zitten.
Maandverband en tampons zijn verkrijgbaar in verschillende soorten en maten. Mini tot super, extra dik, of juist extra dun, met en zonder vleugels, met inbrenghuls en zonder. Je hebt dus heel veel keus. Om er achter te komen wat jij het prettigst vindt, kun je het beste de verschillende soorten tampons en/of maandverband uitproberen.
Wil je tampons gaan gebruiken, begin dan met de mini. De grootte van de tampon heeft niks te maken met de grootte van je vagina, maar met de hoeveelheid bloed die je verliest. Als je veel bloed verliest en na 1 of 2 uur al een nieuwe tampon moet indoen kun je beter een grotere tampon gebruiken en de ‘normaal’ nemen. Op de dagen dat je het meeste bloedverlies hebt kun je het beste om de 4 uur je tampon verwisselen. Op de dagen dat het minder is kun je je tampon tussen de 4 en 6 uur verwisselen. Op de laatste dagen van je ongesteldheid verlies je vaak nog maar een beetje bloed, dan kun je ook een inlegkruisje gebruiken. Sommige meisjes durven geen tampons te gebruiken, omdat ze bang zijn dat hun maagdenvlies dan kapot zou gaan, maar dat kan niet.
Mensturatie doet wat met je
Als je ongesteld bent kun je last hebben van je buik. Vlak voordat je ongesteld wordt en tijdens de menstruatie krijgen veel meisjes last van krampen en pijn in hun onderbuik, en een zeurende pijn in hun onderrug. De een heeft hier heel veel last van en de ander voelt bijna niks. Als je heel veel last ervan hebt kun je naar de huisarts gaan. Die kan speciale pijnstillers geven of de pil.
Naast de buikpijn kun je ook last krijgen van hoofdpijn tijdens de menstruatie. Hiervoor kun je bijvoorbeeld paracetamol nemen.
Ook kun je last krijgen van verschillende buien tijdens de ongesteldheid. Dit heeft te maken met bepaalde hormonen die vrij komen. Deze hormonen zorgen ervoor dat je in verschillende buien kunt komen. Zo kun je boos worden of juist heel chagrijnig. Maar ook verdrietig of je eenzaam voelen kunnen voorkomen. Of je voelt je juist ineens heel goed en krijgt zomaar ineens heel veel trek in iets lekkers. Deze wisselingen van je gevoel zijn heel normaal tijdens de menstruatie. Soms kan het handig zijn de mensen om je heen te vertellen dat je ongesteld bent, zodat ze weten waarom je soms chagrijnig bent of boos reageert bijvoorbeeld.