Donor

Het komt vaak voor op tv, het nieuws, in de kranten of je hoort het wel ergens anders: er is een tekort aan donoren. Een donor is een persoon die - bij leven of na overlijden - iets van zichzelf, van zijn lichaam ter beschikking stelt voor een ander. Er zijn veel mensen die hard op zoek zijn naar bijvoorbeeld een nieuwe nier, of een nieuw hart. Door een donor nier- of hart te krijgen hebben deze mensen weer kans op een goed leven, terwijl zij zonder donor misschien wel nooit oud kunnen worden, of wekelijks/dagelijks naar het ziekenhuis moeten. Het donortekort is zelfs zo groot dat sommige mensen vinden dat als iemand zichzelf beschikbaar heeft gesteld voor orgaandonatie, voorrang krijgt als hij of zij zelf een orgaan van een ander nodig blijkt te hebben.

Er zijn 3 vormen van donatie:
Bloeddonatie
Je kunt als je nog in leven bent een paar keer per jaar bloed doneren. Hierdoor  kunnen mensen die een bloedtransfusie nodig hebben weer nieuw bloed krijgen bijvoorbeeld door groot bloedverlies na een ongeluk.  Bij bloedtransfusie moet rekening worden gehouden met de bloedgroep. Bloed kun je doneren bij de bloedbank.

Weefseldonatie
Weefseldonatie is het doneren van je huid en hoornvlies. Je huid kan mensen met ernstige brandwonden bijvoorbeeld helpen en je hoornvlies kan mensen soms weer helpen om weer te kunnen zien. Je kan pas weefsels doneren nadat de arts heeft vastgesteld dat je hart definitief niet meer klopt.

Orgaandonatie
Organen (zoals je hart, lever, longen, nieren, alvleesklier en darmen) doneren kan alleen als je hersendood bent. Hersendood betekent dat je niet meer zelfstandig kunt ademenen, je hersenfuncties uitgevallen zijn en de lichaam daardoor niet meer de bloeddruk en temperatuur zelf kan regelen. Dit kan alleen eigenlijk alleen wanneer je op een intensive careafdeling dood gaat door hersenletsel. Om de organen die mogelijk voor donatie geschikt zijn in leven te houden moet je gekoppeld blijven aan de beademingsmachine, omdat de organen zuurstof nodig hebben.

Criteria
Voor orgaandonatie moet de donor voldoen aan bepaalde criteria. Zo moet de leeftijd geschikt zijn. Voor het hart geldt bijvoorbeeld de maximale leeftijd van 75 jaar, voor de longen is dit 5 tot ongeveer 60 jaar. Daarnaast bestaan andere zaken die een orgaandonatie niet mogelijk maken, zoals een onbekende doodsoorzaak, actieve infectieziekten en diabetes mellitus type I bij het hart. Ook als niet bekend is wie de overledene is wordt geen donatie gedaan. Ook als je hebt aangegeven geen donor te  willen zijn wordt er niet overgegaan tot donatie.

Algemene procedure
De algemene procedure in Nederland is als volgt:

1. Donorherkenning: aan de hand van criteria komt een patiënt in aanmerking voor donatie 
2. Het donorregister wordt geraadpleegd: door een arts of iemand anders die daar toestemming voor heeft
3. Er vindt een beslissing plaats over donatie. Nabestaanden worden begeleid bij het maken van een keuze door een arts of daartoe aangewezen persoon. Aanvullende informatie wordt gegeven over de donatieprocedure. 
4. Bekeken wordt of de patiënt geschikt is voor donatie (Donorevaluatie). Daarnaast worden maatregelen getroffen om te zorgen dat de kwaliteit van de organen optimaal blijft (Donorbehandeling). 
5. De Donoroperatie: de plaats waar een orgaandonatie plaats vindt is afhankelijk van het type donatie: op de operatiekamer of in het mortuarium (sectiekamer). 
6. Nazorg van de nabestaanden