Zelfbeeld

Zelfbeeld; waar is het eigenlijk goed voor?
Meestal heb je wel een beeld van de mensen om je heen. Je vindt iemand saai of juist heel origineel, je vindt iemand betrouwbaar of juist een beetje stiekum. Hoe je over iemand anders denkt bepaalt voor een groot deel hoe jij met die ander omgaat. Als je iemand stiekem vindt, zul je diegene niet zo snel je geheimen vertellen.  

Zo werkt het ook bij het beeld wat je van jezelf hebt; je zelfbeeld. Het beeld wat je van jezelf hebt is belangrijk, want het bepaalt voor een groot deel hoe je doet en hoe je je voelt over jezelf. Als je jezelf bijvoorbeeld saai vindt, zul je niet zo snel op de voorgrond treden. Als je jezelf dom vindt, zul je je niet zo snel inschrijven op de universiteit.
Het is dan ook best belangrijk om te weten of het beeld wat je over jezelf hebt, een beetje klopt. Als het beeld wat jij over jezelf namelijk niet zo goed klopt, dan:

• Kun je kansen mislopen. Bijvoorbeeld als je je dommer voordoet dan je bent.
• Kun je jezelf overbelasten. Bijvoorbeeld als je denkt dat je heel slim bent, terwijl je dat in feite niet bent. Hierdoor ben je geneigd veel teveel hooi op je vork te nemen, waardoor je al snel overbelast raakt.
• Kun je teleurgesteld raken. Bijvoorbeeld omdat je dan vooral die dingen ziet die je niet goed kunt. Die vindt je dan belangrijk. Terwijl je niet meer goed ziet wat je wel goed kunt.
  Het is dus nogal belangrijk om een goed beeld over jezelf te hebben, dat geeft je meer mogelijkheden om je leven zo goed mogelijk in te richten naar wat je kunt.

Hoe ontstaat het beeld wat je over jezelf hebt?
Je zelfbeeld vormt zich in de loop van jouw leven en zit in je hoofd. Je zelfbeeld vormt zich door wat je meemaakt.
Je wordt niet geboren met ideeën of gedachten over jezelf. Pas op een bepaalde leeftijd kun je over jezelf nadenken. Datgene wat je dan gaat denken over jezelf, wordt bepaalt door wat er tegen je wordt gezegd en door hoe je wordt behandeld.
Als je veel complimentjes krijgt en het gevoel hebt dat je geaccepteerd wordt zoals je bent, dan is dat positief voor je zelfbeeld. Je ouders zijn hierbij in eerste instantie van groot belang, zeker als je nog klein bent. Als je veel waardering krijgt, ga je ook geloven dat je veel kan. Maar andersom geldt het ook. Als je veel afkeurende opmerkingen krijgt of vaak straf krijgt, dan is dat ook van invloed op hoe je over jezelf gaat denken.
Niet alleen je ouders, maar ook je vrienden hebben hierop invloed.

Ook de media spelen een rol in hoe je over jezelf denkt. Denk maar aan tijdschriften en reclames waar voortdurend ideaalbeelden voorbij komen. Ideaalbeelden waaraan bijna niemand – zeker niet fulltime – kan voldoen. Denk aan de gephotoshopte foto’s van modellen. Als je een nogal vaststaand idee hebt dat je er ook zo uit moet zien, dan zul je hierin vaak teleurgesteld raken.

Het zijn niet alleen de dingen die je hebt meegemaakt die je zelfbeeld bepalen. Het is ook zo dat het zelfbeeld wat zich daardoor vormt, mee gaat bepalen wat je meemaakt en hoe je dat beleeft.

Hoe kun je je zelfbeeld een beetje positiever maken?  
Als je je niet zo positief voelt over jezelf, als je regelmatig last hebt van onzekerheid, of als je het idee hebt dat je niet voldoet, kan het zijn dat het beeld dat je over jezelf hebt, negatiever is dan nodig.
Er zullen vast wel een aantal dingen zijn die je niet helemaal perfect doet, maar om jezelf nu gevangen te zetten in een negatief zelfbeeld, dat is nergens voor nodig!

Tips:

• Geef jezelf af en toe een schouderklopje of een complimentje
• Maak een lijstje van alle dingen die jou goed afgaan, of van alle eigenschappen waar jij trots op bent, of wat je allemaal al hebt bereikt
• Verwen je zelf af en toe; download je favoriete muziek, plan een leuke avond met je beste vriend(in), neem een lekker bad, doe een avondje helemaal niets, neem een masker, maak je favoriete drankje klaar, etc.
• Check je gedachten over jezelf: zitten er niet teveel termen in als ‘altijd’, ‘nooit’, ‘niets’, ‘alles’? Gedachten met dit soort termen zijn niet-realistisch! Er is namelijk niemand die niets kan. Het is nooit àltijd fout. Zo’n gedachte zorgt ervoor dat je onnodig negatief over jezelf gaat denken. Check je gedachten dus en nuanceer ze.
• Relativeer en lach
• Leg de lat niet tè hoog; een klein beetje lager is misschien ook al goed genoeg
• Nobody is perfect; en gelukkig maar! Perfectionisme zorgt gegarandeerd voor teleurstelling en ontevredenheid, want je kunt het immers toch nooit goed genoeg doen.
• Vraag af en toe eens aan anderen hoe zij erover denken
• Geef je zelf niet altijd de schuld van dingen die fout lopen, of niet zo lopen zoals jij
  had gewild; het is net zo vaak door de omstandigheden dat iets niet zo loopt  zoals je dat graag had gewild.
• Accepteer complimentjes van anderen, wijs ze niet van de hand
• Heb wat geduld met jezelf (en met anderen)