Onzeker

Onzeker; waarom?  
Vaak ontstaat onzekerheid in de puberteit. Het is een periode waarin onzekerheid en uitdaging hand in hand gaan. Er is heel veel nieuws (uit) te proberen, er zijn (nieuwe) keuzes te maken. Zoals losmaken van je ouders, nieuwe vriendschappen, een eerste vriendje/innetje, school, werk, politiek, etc.. Kortom een hele uitdagende en spannende periode, maar ook een periode die veel onzekerheid teweeg brengt. Het klinkt misschien wat oubollig maar het hoort ook bij volwassen worden. In sommige situaties zul je over de onzekerheid heen groeien, in sommige situaties wordt je er zelfs veel sterker door.
Iemand met veel zelfvertrouwen, slaagt er makkelijker in om zijn of haar onzekerheid te overwinnen. Als je weinig zelfvertrouwen hebt, zul je merken dat je vooral geneigd bent om te kijken naar dat wat je niet kunt, in plaats van wat je wel kan. Je zult dan meer hobbels moeten nemen om je onzekerheid te overwinnen.

Als je jezelf ziet als een onzeker persoon, zul je merken dat je vaker last hebt van angstige gedachten, zoals bijvoorbeeld: ‘ik ben niet goed genoeg’, ‘Ik ben niet mooi of leuk’, ‘ik maak vast een verkeerde keuze’. Meestal zul je ook nog denken dat anderen dat ook vinden.
Door dit soort gedachten neemt het vertrouwen in jezelf af. Het geloof dat je datgene waarover je je onzeker voelt, tot een goed einde zult brengen, wordt hierdoor minder.

Onzekerheid in soorten en maten
Het is belangrijk om je te realiseren dat iedereen zich wel eens onzeker en angstig voelt. Je kunt je onzeker voelen over heel veel verschillende dingen in het leven, zoals bijvoorbeeld: over je leerprestaties, over je uiterlijk, over hoe je overkomt op anderen, over je vriendschapskwaliteiten, over je rol als zoon of dochter, over bepaalde eigenschappen van jezelf, over hoe je met anderen omgaat, over je toekomst, over of je het wel in je hebt, etc.
Een zekere mate van onzekerheid hoort bij het leven. Niemand heeft 100% zekerheid over zichzelf of over de dingen die gebeuren.
Zekerheid geeft vertrouwen, rust, veiligheid.
Onzekerheid is één van de dingen in het leven waarmee we moeten zien om te gaan; het is er, en dat is de enige zekerheid die er is.

Als je je onzeker voelt, ga je je soms anders gedragen, anders dan je had gewild. Je houdt bijvoorbeeld je mond, of je gaat juist heel veel praten, of giechelen, of je gaat heel onhandig doen, of stotteren. Of je wordt rood en krijgt het warm. Of je loopt liever een blokje om dan dat je die ene persoon waar je je zo onzeker bij voelt, onder ogen moet komen. Of je gaat heel erg intelligent doen om je onzekerheid maar niet te hoeven laten zien.

Herkenbaar?
Iedereen twijfelt dus wel eens en is wel eens onzeker. Maar als dit te vaak gebeurt, en je er dagelijks last van krijgt, dan is er meer aan de hand.
Als je er dagelijks last van krijgt, dan zie je die gedragingen in uitvergrootte vorm:

• je gaat dan moeilijke situaties vermijden
• je gaat je chronisch onzeker voelen, en over alles twijfelen, waardoor somberheid kan ontstaan
• je gaat je onzekerheid verbergen achter alcoholgebruik
• etc.

 Je onzekerheid overwinnen? 
Met de volgende tips kun je je onzekerheid overwinnen:

• Geef jezelf af en toe een schouderklopje of een complimentje
• Maak een lijstje van alle dingen die jou goed afgaan, of van alle eigenschappen waar jij trots op bent, of wat je allemaal al hebt bereikt
• Verwen je zelf af en toe; download wat favoriete muziek, plan een leuke avond met je beste vriend(in), neem een lekker bad, doe een avondje helemaal niets, neem een masker, maak je favoriete drankje klaar, etc
• Check je gedachten over jezelf: zitten er niet teveel termen in als ‘altijd’, ‘nooit’, ‘niets’, ‘alles’? Gedachten met dit soort termen zijn niet-realistisch! Er is namelijk niemand die niets kan. Het is nooit àltijd fout. Zo’n gedachte zorgt ervoor dat je onnodig negatief over jezelf gaat denken. Check je gedachten dus en nuanceer ze
• Relativeer en lach
• Leg de lat niet tè hoog; een klein beetje lager is misschien ook al goed genoeg
• Nobody is perfect; en gelukkig maar! Perfectionisme zorgt gegarandeerd voor teleurstelling en ontevredenheid, want je kunt het immers toch nooit goed genoeg doen.
• Vraag af en toe eens aan anderen hoe zij erover denken
• Geef je zelf niet altijd de schuld van dingen die fout lopen, of niet zo lopen zoals jij had gewild; het is net zo vaak door de omstandigheden dat iets niet zo loopt zoals je dat graag had gewild.
• Accepteer complimentjes van anderen, wijs ze niet van de hand
• Heb wat geduld met jezelf (en met anderen)
• Straal zelfvertrouwen uit, in je houding. Door rechtop te staan, de ander regelmatig aan te kijken, rustig te praten en af en toe te glimlachten, zul je merken dat je je al anders (zekerder) voelt over jezelf. Ook anderen zullen dat merken. Probeer het eens uit.

Wat als je zelf niet verder komt?
Als je last blijft houden van je onzekerheid, blijf er dan niet alleen mee rondlopen. Praat erover met mensen die je vertrouwt, zoals je ouders, een vriend(in), een leerkracht. Benut de mensen die dichtbij je staan. Ze weten meer dan je soms denkt.

Mocht dat ook niet helpen, zoek dan contact met één van de deskundigen hier, zij kunnen met je meedenken waar je nog meer hulp kunt vinden.